شکستگی استخوان یکی از شایعترین آسیبهایی است که ممکن است در نتیجه حوادث، تصادفات یا حتی فشار زیاد بر استخوانها رخ دهد. این آسیب میتواند زندگی فرد را مختل کرده و نیازمند درمانهای فوری و تخصصی باشد. درمان شکستگی استخوان بستگی به نوع و شدت شکستگی دارد و ممکن است شامل اقدامات مختلفی از جمله گچ گیری، جراحی، فیزیوتراپی یا استفاده از داروهای مسکن باشد. در ادامه، به بررسی انواع درمانهای مختلف برای شکستگی استخوان و روشهای پیشگیری از بروز آن میپردازیم. برای آشنایی با علائم و انواع شکستگی استخوان، تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
انواع شکستگی استخوان
شکستگیهای استخوانی میتوانند به اشکال مختلفی رخ دهند، که هرکدام ویژگیها و علائم خاص خود را دارند. برخی از انواع رایج شکستگی عبارتند از:
- شکستگی کششی: در این نوع شکستگی، استخوان به دلیل کشیدگی بیش از حد عضلات یا رباطها شکسته میشود.
- شکستگی خرد شده: در این حالت، ضربه شدید باعث میشود استخوان به قطعات کوچک و متعدد خرد شود.
- شکستگی فشاری یا فرو ریختن: این شکستگی در استخوانهای اسفنجی ستون فقرات رخ میدهد و به طور خاص در موارد پوکی استخوان میتواند باعث فرو ریختن مهرهها شود.
- دررفتگی همراه با شکستگی: این نوع آسیب زمانی رخ میدهد که یک مفصل از محل طبیعی خود خارج شده و استخوانهای مفصل شکسته شوند.
- شکستگی گرین استیک: در این نوع شکستگی، استخوان تنها از یک طرف خم میشود و از طرف دیگر میشکند. این نوع بیشتر در کودکان اتفاق میافتد چرا که استخوانهای آنان هنوز به طور کامل محکم نشدهاند.
- شکستگی مویی: این نوع شکستگی به شکافهای سطحی و جزئی در استخوان اشاره دارد که کمخطرتر هستند.
- شکستگی نهفته: در این نوع شکستگی، استخوان شکسته ممکن است به استخوانهای دیگر فشار وارد کند.
- شکستگی مفصلی: زمانی رخ میدهد که شکستگی به سطح مفصل گسترش پیدا کرده و آسیب به عملکرد مفصل وارد کند.
- شکستگی طولی: این نوع شکستگی به صورت طولی در امتداد استخوان رخ میدهد.
- شکستگی مورب: در این نوع شکستگی، خط شکستن به صورت مایل نسبت به محور بلند استخوان است.
- شکستگی پاتولوژیک: این شکستگی به دلیل یک بیماری زمینهای که استخوان را ضعیف کرده، به وقوع میپیوندد.
- شکستگی مارپیچی: این نوع شکستگی به دلیل پیچش شدید استخوان رخ میدهد.
- شکستگی استرسی: فشار مکرر به استخوان میتواند منجر به شکستگی استرسی شود که بیشتر در ورزشکاران دیده میشود.
- شکستگی عرضی: در این نوع شکستگی، خط شکستن به صورت مستقیم در سراسر استخوان است.
بیشتر بخوانید: پارگی مینیسک زانو چیست؟
علائم شکستگی استخوان
علائم شکستگی بسته به محل آسیب، سن و وضعیت عمومی فرد و شدت آسیب ممکن است متفاوت باشد. با این حال، اکثر افرادی که دچار شکستگی استخوان میشوند، برخی از علائم زیر را تجربه میکنند:
- احساس درد شدید
- تورم در ناحیه آسیبدیده
- کبودی و تغییر رنگ پوست اطراف ناحیه آسیب
- بیرونزدگی استخوان یا تغییر شکل در ناحیه آسیبدیده
- ناتوانی در تحمل وزن روی ناحیه آسیبدیده
- عدم توانایی در حرکت دادن ناحیه آسیبدیده
- خونریزی در صورتی که شکستگی باز باشد
در موارد جدیتر، ممکن است علائم دیگری نیز رخ دهد:
- سرگیجه و احساس سبکی سر
- حالت تهوع
- غش یا بیهوشی
علت شکستگی استخوان
استخوانهای سالم بسیار مقاوم و انعطاف پذیر هستند و قادرند ضربات شدید را تحمل کنند. با این حال، در معرض نیروهای شدیدتر، ممکن است دچار ترک یا شکستگی شوند. شکستگی ناشی از ضربهای است که به آن وارد میشود. هر عاملی که با نیروی کافی به استخوان برخورد کند، میتواند موجب شکستگی آن شود.
عواملی که خطر شکستگی را افزایش میدهند شامل:
- ضربههای فیزیکی شدید
- فشار و استفاده مکرر از استخوانها
- بیماریهایی که موجب ضعیف شدن استخوانها میشوند، مانند پوکی استخوان
- با افزایش سن، استخوانها به طور طبیعی ضعیفتر میشوند و احتمال شکستگی افزایش مییابد. همچنین، بیماریهایی که به استخوانها آسیب میزنند، با بالا رفتن سن شایعتر میشوند.
عواملی که میتوانند روند بهبودی و ترمیم استخوانها پس از شکستگی را تحت تاثیر قرار دهند، عبارتند از:
- مصرف سیگار
- مصرف بیش از حد الکل
- داشتن شاخص توده بدنی بالا
- مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی
- سن فرد
پس از ترمیم شکستگی، ممکن است نیاز به فیزیوتراپی برای بازگرداندن قدرت و تحرک عضلانی به ناحیه آسیبدیده وجود داشته باشد. اگر شکستگی در نزدیکی یا از طریق مفصل رخ دهد، احتمال سفتی دائمی یا آرتریت وجود دارد که میتواند باعث محدودیت در حرکت و انعطاف مفصل آسیبدیده شود.
چگونه شکستگی استخوان را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص شکستگی استخوان، پزشک معاینه فیزیکی انجام میدهد و از آزمایشهای تصویربرداری برای تایید آسیب استفاده میکند. اگر به بخش اورژانس مراجعه کنید، تیم پزشکی ابتدا جراحات شما را بر اساس شدت آنها بررسی و درمان میکند، به ویژه اگر آسیبها تهدیدکننده زندگی باشند. برای تایید شکستگی، انجام آزمایشهای تصویربرداری ضروری است.
آزمایشهای رایج برای تشخیص شکستگی استخوان چیست؟
برای شناسایی شکستگی و ارزیابی میزان آسیب، از یکی از روشهای تصویربرداری زیر استفاده میشود:
- اشعه ایکس: این روش شایعترین روش است که شکستگیها را شناسایی کرده و میزان آسیب به استخوانها را نشان میدهد.
- تصویربرداری MRI: در برخی موارد، پزشک از MRI برای مشاهده جزئیات بیشتر آسیبهای استخوانی و بافتهای اطراف آن استفاده میکند. این روش قادر است رباطها و غضروفهای اطراف استخوانها را نیز نمایش دهد.
- سی تی اسکن: این اسکن دقت بالاتری نسبت به اشعه ایکس در ارائه تصاویر از استخوانها و بافتهای اطراف دارد و به پزشک کمک میکند تا تصویر واضحتری از آسیب بدست آورد.
- اسکن استخوان: در برخی مواقع، از اسکن استخوان برای شناسایی شکستگیهایی که در اشعه ایکس قابل مشاهده نیستند، استفاده میشود. این روش بیشتر زمانبر است و دو بار با فاصله زمانی چهار ساعت انجام میشود، اما در شناسایی شکستگیهای پنهان موثر است.
درمان شکستگی استخوان
روش درمان شکستگی بستگی به نوع آسیب، شدت آن و محل شکستگی دارد.
بی حرکتی استخوان
اگر شکستگی جزئی باشد و استخوانها از محل خود جابهجا نشده باشند، ممکن است تنها به استفاده از آتل یا گچ نیاز باشد. درمان با آتل بین سه تا پنج هفته طول میکشد. در صورتی که نیاز به گچ گرفتن باشد، این مدت زمان بیشتر خواهد شد و شش تا هشت هفته به طول میانجامد. برای اطمینان از بهبود صحیح استخوان، ممکن است عکسبرداری با اشعه ایکس نیز انجام شود.
جا انداختن استخوان
برای شکستگیهای شدیدتر، ممکن است نیاز به جااندازی وجود داشته باشد تا استخوانها در موقعیت صحیح خود قرار گیرند. در این روش غیرجراحی، پزشک با فشار دادن یا کشیدن استخوانها آنها را به مکان اصلی خود باز میگرداند. برای کاهش درد در طول این عمل، یکی از روشهای زیر ممکن است استفاده شود:
- بیحسی موضعی برای بیحس کردن ناحیه آسیبدیده
- استفاده از آرام بخش برای شل کردن عضلات بدن
- بیهوشی عمومی برای خواباندن بیمار در طول عمل
پس از جا اندازی استخوان، ناحیه آسیبدیده در آتل یا گچ قرار میگیرد.
جراحی شکستگی استخوان
بعضی از شکستگیها به جراحی نیاز دارند. بسته به نوع و شدت شکستگی، جراح ممکن است از روشهای مختلفی استفاده کند.
تثبیت داخلی
در روش تثبیت داخلی، جراح استخوانها را به جای اصلی خود باز میگرداند و از وسایلی مانند میلههای فلزی، صفحات و پیچها برای ثابت نگه داشتن قطعات استخوان استفاده میکند تا فرایند بهبود سریعتر و به درستی انجام شود. گاهی اوقات این قطعات فلزی ممکن است به طور دائم در استخوان باقی بمانند، اما در صورت نیاز، ممکن است جراحیهای بعدی برای خارج کردن آنها انجام شود.
تثبیت خارجی
در این روش، جراح پیچهایی را به استخوان در دو طرف شکستگی میزند و آنها را به یک بریس خارجی متصل میکند. این روش به عنوان یک درمان موقتی قبل از استفاده از فیکساتور داخلی به کار میرود.
آرتروپلاستی
اگر مفصل آسیب ببیند، مانند شانه یا زانو، ممکن است نیاز به جراحی آرتروپلاستی زانو یا تعویض مفصل شانه باشد. در این عمل، مفصل آسیبدیده برداشته شده و با یک مفصل مصنوعی که میتواند از فلز، سرامیک یا پلاستیک باشد، جایگزین میشود.
پیوند استخوان
در مواردی که شکستگی بسیار شدید باشد یا استخوانها به درستی جوش نخورده باشند، پیوند استخوان ممکن است ضروری باشد. در این عمل، بافت استخوانی از قسمتی دیگر از بدن فرد یا از یک اهداکننده به محل شکستگی منتقل میشود. این روش همراه با تثبیت داخلی برای نگهداشتن قطعات استخوان در کنار هم انجام میشود.
پس از جراحی، برای بیحرکت کردن استخوان و تضمین بهبودی کامل، استفاده از آتل، گچ یا بریس ممکن است لازم باشد تا استخوان به تدریج ترمیم شود.
سخن پایانی
در پایان، درمان شکستگی استخوان نیاز به توجه دقیق و تخصصی دارد تا بهبودی سریع و کامل حاصل شود. بسته به نوع و شدت شکستگی، روشهای مختلفی از بیحرکتی استخوان تا جراحی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب روش درمانی مناسب و پیگیری دقیق مراحل درمان میتواند به بازگشت فرد به فعالیتهای روزمرهاش کمک کند. دکتر علی بهاری با تجربه و تخصص خود در زمینه درمان آسیبهای استخوانی، میتواند راهنماییهای موثر و روشهای درمانی دقیق را برای بهبودی سریع و بدون مشکل به شما ارائه دهد.